Turmush — Ысык-Көл облусунун Каракол шаарынын тургуну Алия Урбекова Жылкы Айдар уулу Тилекмат атындагы №3 жалпы билим берүү мектебинде башталгыч класстын мугалими болуп эмгектенип келет. Агартуучу республика боюнча өткөн «Санарип мугалим» сынагына катышып, Дубайга жолдомо утуп алды. Мугалим менен Turmush басылмасынын кабарчысы маектешти.
Урбекова Алия Алмазбековна 1999-жылы 18-декабрда Ак-Суу районунун Чолпон айылында туулган. Үй-бүлөдө 6 бир тууган. Ата жолун жолдоп, мугалимдик кесипти тандаган.
«Атам дене тарбия мугалими болчу. Аны көрүп, мен да кичинемден мугалим болсом деген кыялым бар эле. Мектепти аяктагандан кийин Каракол шаарына келип, жогорку окуу жайлардын биринен педагогика адистиги боюнча билим алдым. 2021-жылы бакалаврды аяктап, магистратурага тапшырып, аны 2023- жылы аяктап, аталган мектепке башталгыч класстын мугалими болуп кирдим», - деди ал.
Анын айтымында, балага биринчи мугалим болуу абдан жооптуу. Анткени балага алгачкы арипти үйрөтүп, андан ары билим алууга кызыгуусун арттыруу боюнча чоң милдет коюлган. Андыктан аларга мугалим катары билим берип, эне катары тарбия да берип, илимге жол көрсөтөт.
«Балдардын тарбиясына абдан көңүл бурам. Анткени бала жаңы гана калыптанып келе жаткан окуучу. Ага бардык жүрүм-турумун үйрөтүп, тартиптүү болууга үйрөтүү керек. Андан кийин билимди, китепти сүйдүрүү, билимге болгон умтулуусун ойготуу кирет. Туура мотивация берип, баланын билим алууга сезимин ойготкондон кийин мектеп программасын так, түшүнүктүү кылып жеткирип үйрөтүү зарыл», - дейт ал.
Алия Урбекова биринчи мугалимдин башкы максаты коомго пайдасы тие турган инсанды тарбиялоо экенин айтат. Анткени бала биринчи мугалим аркылуу эң кызыктуу, маанилүү илим дүйнөсүн тааныйт.
«Биринчи мугалимдин ар бир күнү кызыктуу. Балдар бакчадан жаңы келип, парта, китеп, калем сап өңдүү окуу куралдарын таанып жаткан кези. Кээ бири оюнга тоё элек наристе. Аларга ар бир сабакты кызыктуу өтүп, күндө мектепке, билим алууга шашып тургудай кылуу керек. Өздөрү да кылык-жоруктары, баёо сезимдери менен мугалимди өзүнө тартып турат. Андыктан биринчи мугалимдин иш күнү абдан кызыктуу өтөт», - деди ал.
Жылдын башында мектеп жетекчилиги «Санарип мугалим» окуу долбоору тууралуу маалымат берип, ага каттоо жүрүп жатканын маалымдаган. Ага катышкан Алия Урбекова өзүнүн ишине керектүү билимдерди, көндүмдөрдү үйрөнгөн.
«Бул жерден сабак өтүүгө пайдасы тие турган билимдерди алдык. Учурда ар бир мугалим санарип болуп, нотбуктар менен иш алып барат эмеспи. Бул окуу пайдалуу болду. Санариптик көндүмдөрдү өнүктүрүп, билим берүү сапатын жогорулатууга жана китеп окуу маданиятын жайылтууга багытталган билимдерди алдык. Балдарга кандай сабак өтүү керек, алардын сабакка болгон кызыгуусун арттыруу өңдүү билимдерди жумасына эки жолу сабакта алдык. Катышуучулар арасында текстирлөө болуп, анын жыйынтыгында мени Бишкек шаарына чакырып, өлкө ичиндеги мугалимдер арасында Дубайга жолдомо уткандардын катарында экенимди айтты.
План боюнча ушул айда бармакпыз. Ал жерге учурдагы кырдаалга байланыштуу кийинчерээк барабыз го деп ойлоп жатам. Буга чейин коңшу Казакстанга гана барып көргөм. Андыктан Дубайга жолдомо утканыма кубандым. Негизи мугалим ар тараптуу болушу керек. Эл-жер көрүп, өзүбүздү өнүктүрүп, ал жердин жакшы жактарын, тажрыйбасын алып келип, балдарга татыктуу билим берсем деп тилек кылам. Негизи мугалим катары жаңы жаңы билимдерди алууга дайым умтулам», - деди ал.
Алия Урбекова 2020-жылы жолдошу Асылбекке турмушка чыккан. Жубайлар бир уулдун ата-энеси. Экөөнүн табышып калышына мугалимдик кесип, спорт себепкер болгон.
«Мен кичинемден шахмат ойнойм. 7-класста билим алып жатканда иним — тайкемдин баласы мага шахматта фигуралар кандай жол менен жүрө турганын, шахматтын эрежесин үйрөттү. Абдан кызыгып калдым. Анан аны ута баштадым. Мектепте да шахматты жакшы ойногондуктан спорттук мелдештерге катыша баштадым. Ошентип райондо өз жашымда чемпион болууга жетиштим. Кийин жогорку окуу жайда билим алып жатканда да студенттер арасында спорттук мелдештерге активдүү катышып, алдыңкы орундарды камсыздачумун.
Мектепте мугалим болуп келгенде окуучуларга бул спорттун түрүн үйрөтүп баштадым. Кызыгуусу абдан жакшы балдарды 5 жаштан өйдө машыктырам. Балдарым да сүйүнтүп, мектептер арасында мелдештерде утуп жатышат. Анан жолдошум шаардагы олимпиадалык резервдеги балдар спорт мектебинде машыктыруучу болуп эмгектенет. Бокс боюнча спорт чебери. Экөөбүз окуучуларыбыз менен мелдештерге бирге катышып жүрүп таанышып, баш коштук», - дейт ал.
Мугалим шахмат балдардын ой жүгүртүүсүн ойготуп, турмушта өз ордун таап кетүүгө өбөлгө болот деп эсептейт. Анткени шахматтын ар бир жүрүшү алдын ала ойлонулган болот. Анын пикиринде, бала да ар бир кадамын ойлонуп жасоону үйрөнөт.
Ал шахматтан сырткары жеңил атлетика менен машыгып, мектеп жашынан тарта облустук мелдештерде алдыңкы орундарды камсыздап келет. Келечекте өлкөдөгү алдыңкы мугалимдердин катарын толуктагысы келет.